De Zweedse chemicus, ingenieur en industrieel Alfred Nobel (1833-1896) is vooral bekend als de uitvinder van dynamiet en de oprichter van de Nobelprijzen. Zijn werk had een significante impact op zowel industriële ontwikkeling als wetenschappelijke vooruitgang.
Geboren
21 oktober 1833, Stockholm, Zweden
Overleden
10 december 1896, Sanremo, Italië
Nationaliteit
Zweeds
Bekend van
Uitvinding van dynamiet, oprichting Nobelprijzen
Beroep
Chemicus, ingenieur, industrieel
Vroege leven en opleiding
Alfred Nobel werd geboren in een welgestelde familie van ingenieurs en wetenschappers. Zijn vader, Immanuel Nobel, was een uitvinder en aannemer die experimenteerde met explosieven. Alfred toonde al vroeg een talent voor scheikunde en talen, en kreeg privéonderwijs.
Hij studeerde in Sint-Petersburg en later in de Verenigde Staten, waar hij kennis opdeed over chemie en techniek. Na zijn terugkeer naar Zweden begon hij te werken in het laboratorium van zijn vader.
Uitvinding van dynamiet
Tijdens zijn onderzoek naar het stabiliseren van nitroglycerine, een zeer instabiel en gevaarlijk explosief, deed Nobel een belangrijke ontdekking. Door nitroglycerine te mengen met diatomeeënaarde, creëerde hij een veiligere en beter hanteerbare substantie: dynamiet.
Dynamiet werd al snel een essentieel materiaal voor mijnbouw, constructie en militair gebruik. De opbrengsten van zijn patenten op dynamiet legden de financiële basis voor zijn latere filantropische werk.
Industriële en zakelijke carrière
Nobel was een succesvolle zakenman met fabrieken en belangen in heel Europa. Hij patenteerde vele uitvindingen, waaronder kunstmatige zijde en een soort buskruit. Zijn expertise in explosieven maakte hem een invloedrijk figuur in de industriële wereld van de 19e eeuw.
Ondanks zijn zakelijke successen worstelde Nobel met de ethische implicaties van zijn uitvindingen. Hij hoopte dat dynamiet oorlogen zou beëindigen door de destructieve kracht ervan.
Het testament en de Nobelprijzen
In zijn testament, opgesteld in 1895, bepaalde Alfred Nobel dat het grootste deel van zijn vermogen gebruikt moest worden voor de oprichting van jaarlijkse prijzen. Deze prijzen, de Nobelprijzen, zouden worden toegekend aan personen die buitengewone bijdragen hadden geleverd aan de mensheid op het gebied van natuurkunde, scheikunde, geneeskunde, literatuur en vrede.
De eerste Nobelprijzen werden uitgereikt in 1901, vijf jaar na zijn dood. De prijzen worden wereldwijd erkend als de hoogste onderscheidingen in hun respectieve vakgebieden.